NÂNG CAO NHẬN THỨC VỀ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG THAI KỲ: BẢO VỆ SỨC KHỎE CHO MẸ VÀ BÉ

Tuần lễ Làm mẹ an toàn năm 2026 diễn ra từ ngày 01/10 đến ngày 07/10/2026 với chủ đề “Kiểm soát đường huyết thai kỳ – Mẹ an tâm, con khỏe mạnh” do Bộ Y tế hướng dẫn triển khai. Đây là chiến dịch quan trọng nhằm nâng cao nhận thức về ảnh hưởng của đái tháo đường thai kỳ (ĐTĐTK) đối với sức khỏe bà mẹ và trẻ sơ sinh, đồng thời kêu gọi sự chủ động từ phụ nữ mang thai, gia đình và toàn cộng đồng.

Đái tháo đường thai kỳ: Mối nguy diễn tiến âm thầm

Đái tháo đường thai kỳ là tình trạng rối loạn chuyển hóa đường thường xuất hiện trong thời gian mang thai. Bác sĩ CKI Hoàng Thị Minh Toàn – Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho biết: Theo thông tin từ Bộ Y tế, khảo sát từ các bệnh viện chuyên khoa sản, tỷ lệ phát hiện bệnh đã gia tăng mạnh từ 3-4% (giai đoạn 2001-2004) lên tới khoảng 20% tổng số thai phụ được khám sàng lọc trong những năm gần đây.

Do bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng, việc phát hiện chậm trễ có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng:

Đối với thai phụ: Tỷ lệ sinh non ở phụ nữ mắc ĐTĐTK lên tới 26% (cao gấp gần 3 lần so với mức 9,7% ở thai phụ bình thường). Bệnh làm tăng nguy cơ tiền sản giật, tăng tỷ lệ mổ lấy thai, và có tới 50% số trường hợp chuyển thành đái tháo đường týp 2 trong vòng 5-10 năm sau sinh.

Đối với thai nhi và trẻ sơ sinh: Gia tăng đáng kể nguy cơ thai to, hạ đường huyết sơ sinh, suy hô hấp và tử vong chu sinh.

Tuyên truyền cho chị em phụ nữ mang thai và phụ nữ đang cho con bú về dinh dưỡng hợp lý.

Kiểm soát chủ động – Giải pháp từ sớm

Mặc dù có nguy cơ biến chứng cao, Bác sĩ CKI Hoàng Thị Minh Toàn nhấn mạnh thêm: Phần lớn thai phụ mắc ĐTĐTK hoàn toàn có thể kiểm soát hiệu quả đường huyết chỉ bằng việc điều chỉnh chế độ ăn uống và vận động hợp lý nếu được phát hiện kịp thời.

Để nâng cao hiệu quả chăm sóc, các dịch vụ Làm mẹ an toàn cần tập trung đồng bộ ở cả 3 giai đoạn:

Chăm sóc trước sinh: Phụ nữ mang thai cần khám thai định kỳ đúng lịch, thực hiện sàng lọc ĐTĐTK theo đúng chỉ định và hướng dẫn của cán bộ y tế.

Chăm sóc trong sinh: Duy trì lối sống lành mạnh, chế độ dinh dưỡng cân đối, hợp lý kết hợp với vận động thể lực nhẹ nhàng để phòng ngừa và kiểm soát đường huyết.

Chăm sóc sau sinh: Thai phụ từng bị ĐTĐTK cần chủ động tầm soát lại đường huyết trong khoảng thời gian từ tuần thứ 4 đến tuần thứ 12 sau sinh.

Hướng dẫn bà mẹ cho con bú đúng cách.

Ngành Y tế Thái Nguyên chủ động triển khai hưởng ứng

Hưởng ứng Tuần lễ Làm mẹ an toàn năm 2026, Ngành Y tế Thái Nguyên đã ban hành Công văn số 8200/SYT-DSBTXHTE ngày 28/9/2026. Để đảm bảo tính thiết thực, hiệu quả và đúng chỉ đạo của Bộ Y tế, Sở Y tế đề nghị các đơn vị tập trung triển khai các nội dung trọng tâm:

Tổ chức Lễ phát động: Căn cứ tình hình thực tế để tổ chức Lễ phát động Tuần lễ Làm mẹ an toàn theo hình thức phù hợp, tiến hành trước hoặc chậm nhất vào ngày đầu tiên của Tuần lễ.

Đẩy mạnh truyền thông đa nền tảng: Xây dựng, phổ biến tin, bài, phóng sự, sản phẩm truyền thông số; tăng cường tuyên truyền trên báo chí, phát thanh, truyền hình, cổng/trang thông tin điện tử, mạng xã hội; treo băng rôn, pa-nô cổ động.

Truyền thông trực tiếp tại cộng đồng: Tọa đàm, tư vấn trực tiếp lồng ghép nội dung làm mẹ an toàn vào sinh hoạt đoàn thể, tổ dân phố, khu dân cư.

Nâng cao chất lượng dịch vụ: Tăng cường cung cấp các dịch vụ chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em thường xuyên, đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh theo đúng chức năng, nhiệm vụ chuyên môn của cơ sở y tế.

VÂN KHÁNH