Điều trị dự phòng trước phơi nhiễm PrEP (Pre-Exposure Prophylaxis) là phương pháp sử dụng thuốc kháng virus (ARV) để ngăn ngừa nguy cơ lây nhiễm HIV cho người chưa bị nhiễm bệnh. Phương pháp này giúp giảm nguy cơ lây truyền HIV qua đường tình dục khoảng trên 90% và qua đường tiêm chích ma túy ít nhất 70% nếu dùng đúng chỉ định. Sau đây là những thông tin cần chú ý khi sử dụng PrEP theo hướng dẫn của Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương.
1. Ai nên sử dụng PrEP?
PrEP dành cho những người chưa nhiễm HIV nhưng có nguy cơ cao lây nhiễm, bao gồm:
– Người gần đây có quan hệ tình dục không sử dụng bao cao su với nhiều bạn tình, hoặc với bạn tình không rõ tình trạng nhiễm HIV;
– Bạn tình có HIV nhưng chưa điều trị hoặc đang điều trị nhưng chưa đạt tải lượng virus dưới 200 bản sao/ml máu;
– Người thường sử dụng chung bơm kim tiêm khi tiêm chích;
– Người gần đây có mắc nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục;
– Người có trao đổi tình dục lấy tiền hoặc ma tuý.
Lưu ý: Phải xét nghiệm cho kết quả âm tính với HIV trước khi bắt đầu dùng liều PrEP đầu tiên.
2. Ai không nên sử dụng PrEP?
– Người dị ứng với thuốc (tenofovir và emtricitabine);
– Người mắc rối loạn chức năng thận;
– Người có dấu hiệu hoặc triệu chứng của nhiễm HIV cấp tính;
– Người đang sống với HIV…
Do không phải tất cả mọi người đều dùng được PrEP, nên một người muốn dùng PrEP cần phải được bác sĩ tư vấn, khám và làm xét nghiệm trước khi chỉ định dùng.
3. Các cách sử dụng PrEP phổ biến
PrEP hằng ngày: Áp dụng cho tất cả các đối tượng đủ tiêu chuẩn.
Cách dùng: Uống 1 viên mỗi ngày, vào cùng một thời điểm cố định.
– Hiệu quả tối ưu: Đạt sau 7 ngày đối với quan hệ tình dục qua đường hậu môn và sau 21 ngày đối với quan hệ qua đường âm đạo hoặc tiêm chích ma túy.
PrEP theo tình huống (On-demand PrEP – 2+1+1): Chỉ áp dụng cho nam giới quan hệ tình dục đồng giới (MSM), có tần suất quan hệ không thường xuyên.
– Liều khởi đầu: uống 2 viên, từ 2–24 giờ trước khi quan hệ tình dục.
– Liều thứ 2: uống 1 viên sau 24 giờ kể từ liều đầu.
– Liều thứ 3: uống 1 viên sau 24 giờ tiếp theo.
Lưu ý: Nếu tiếp tục quan hệ tình dục, uống 1 viên/ngày cho đến 2 ngày sau lần quan hệ cuối cùng.

4. Tác dụng phụ và lưu ý khi dùng
Hầu hết người dùng PrEP không gặp tác dụng phụ nào nghiêm trọng. Chỉ có khoảng 10% người sử dụng có thể gặp phải một số tác dụng phụ như: Buồn nôn, tiêu chảy, đau bụng, chóng mặt, đau đầu, chán ăn… Thông thường, các tác dụng phụ này sẽ hết sau một đến hai tuần. PrEP không ảnh hưởng tới việc sử dụng hormon.
Cần gọi điện và đến gặp bác sĩ ngay nếu những biểu hiện này kéo dài và ảnh hưởng đến sinh hoạt của khách hàng.
5. PrEP hiện đang được cung cấp ở đâu?
Hiện tại thuốc PrEP đang được cung cấp tại các cơ sở điều trị PrEP của các tỉnh, thành phố: Hà Nội; Hải Phòng; Quảng Ninh; Thái Nguyên; Thành phố Hồ Chí Minh; Bà Rịa – Vũng Tàu; Long An; Bình Dương; Tây Ninh; Đồng Nai; Tiền Giang…
Riêng tại Thái Nguyên có 2 cơ sở điều trị PrEP là Bệnh viện Phổ Yên và Bệnh viện An Phú.

Phòng tư vấn và điều trị PrEP tại Bệnh viện An Phú, Thái Nguyên
Trang Nhung