HIỂU ĐÚNG VỀ BỆNH LAO: KẺ GIẾT NGƯỜI THẦM LẶNG NHƯNG HOÀN TOÀN CÓ THỂ ĐÁNH BẠI

Nhiều người trong chúng ta vẫn nghĩ rằng bệnh Lao là “căn bệnh của thế kỷ trước” và đã hoàn toàn biến mất. Tuy nhiên, thực tế là bệnh Lao vẫn đang âm thầm tồn tại và lây lan trong cộng đồng. Tin vui là, với y học hiện đại, bệnh Lao không còn là “bản án tử hình” nữa. Chúng ta hoàn toàn có thể phòng ngừa và chữa khỏi dứt điểm nếu hiểu đúng và hành động kịp thời.

Dưới đây là những thông tin cốt lõi, dễ hiểu nhất về căn bệnh này để bạn có thể tự bảo vệ bản thân và gia đình.

1. Bệnh Lao là gì và lây truyền như thế nào?

Bệnh Lao là một bệnh truyền nhiễm do một loại vi khuẩn có tên là Mycobacterium tuberculosis (vi khuẩn lao) gây ra. Bệnh chủ yếu tấn công vào phổi (chiếm khoảng 80% các trường hợp), nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến các bộ phận khác như xương, hạch bạch huyết, hay màng não.

Cách thức lây lan rất đơn giản (và đó là lý do nó nguy hiểm): Bệnh lây qua đường hô hấp. Khi một người mắc bệnh lao phổi ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc khạc nhổ, họ sẽ phát tán những giọt bắn li ti chứa vi khuẩn lao vào không khí. Nếu bạn vô tình hít phải những giọt bắn này, bạn có nguy cơ bị lây nhiễm.

Lưu ý: Bệnh lao không lây qua việc dùng chung bát đũa, quần áo, hay bắt tay. Nó chỉ lây qua đường không khí.

2. Những “hồi chuông cảnh báo” của cơ thể

Vi khuẩn lao rất ranh ma, đôi khi chúng ẩn nấp trong cơ thể một thời gian dài mà không gây ra dấu hiệu gì (gọi là lao tiềm ẩn). Nhưng khi hệ miễn dịch suy yếu, chúng sẽ bùng phát và gây ra các triệu chứng.

Hãy đi khám ngay nếu bạn có các dấu hiệu sau:

• Ho kéo dài trên 2 tuần: Đây là dấu hiệu phổ biến nhất. Có thể là ho khan, ho có đờm, hoặc nguy hiểm hơn là ho ra máu.
• Sốt nhẹ về chiều: Người bệnh thường hay gai người, sốt nhẹ vào buổi chiều muộn.
• Ra mồ hôi trộm ban đêm: Dù trời không nóng nhưng lúc ngủ dậy thấy quần áo ướt đẫm mồ hôi.
• Cơ thể báo động: Sụt cân không rõ nguyên nhân, chán ăn, người lúc nào cũng mệt mỏi, thiếu sức sống.
• Đau ngực, khó thở: Khi vi khuẩn đã tàn phá phổi nghiêm trọng.

3. Làm thế nào để tự tạo “lá chắn” phòng bệnh?

Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Dưới đây là những cách đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả:

• Bảo vệ trẻ nhỏ: Tiêm vắc xin BCG phòng lao cho trẻ sơ sinh và trẻ dưới 1 tuổi. Đây là biện pháp rẻ tiền và hữu hiệu nhất để bảo vệ trẻ khỏi các thể lao nặng.
• Che chắn đường thở: Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người hoặc khi tiếp xúc với người có biểu hiện ho, sốt.
• Vệ sinh không gian sống: Vi khuẩn lao rất sợ ánh nắng mặt trời và không khí lưu thông. Hãy thường xuyên mở cửa sổ, để ánh nắng chiếu vào nhà, giữ nhà cửa sạch sẽ, thông thoáng.
• Ăn uống, sinh hoạt lành mạnh: Ăn đủ chất dinh dưỡng, tập thể dục thường xuyên để có một hệ miễn dịch khỏe mạnh. Một cơ thể khỏe mạnh là vũ khí tốt nhất chống lại mọi loại vi khuẩn.

4. Nếu chẳng may mắc bệnh, phải làm sao?

Đừng hoảng sợ, bệnh Lao có thể chữa khỏi hoàn toàn! Tuy nhiên, để chiến thắng nó, bạn cần nhớ kỹ nguyên tắc “Đúng và Đủ”:

• Tuân thủ tuyệt đối phác đồ: Thời gian điều trị lao thường kéo dài từ 6 tháng trở lên.
• Không bao giờ tự ý bỏ thuốc: Khi uống thuốc được 1-2 tháng, bạn có thể thấy khỏe lại, hết ho, hết sốt. Nhưng vi khuẩn vẫn chưa chết hết. Nếu bạn dừng thuốc lúc này, vi khuẩn sẽ bùng phát trở lại và trở nên “lì lợm” hơn (gọi là lao kháng thuốc). Lúc đó, việc điều trị sẽ cực kỳ khó khăn, tốn kém và nguy hiểm đến tính mạng.

Bệnh lao tuy nguy hiểm nhưng sự kỳ thị và thiếu hiểu biết mới là rào cản lớn nhất khiến dịch bệnh lây lan. Khám sức khỏe định kỳ và không xa lánh người bệnh chính là cách để chúng ta chung tay bảo vệ cộng đồng.

BS. Đức Cường