Sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và sắp xếp đơn vị hành chính, ngành Y tế Thái Nguyên không chỉ duy trì hoạt động thông suốt của toàn hệ thống mà còn từng bước chuyển mình mạnh mẽ trong quản lý điều hành, khẳng định mục tiêu xây dựng một nền y tế hiện đại, công bằng, chất lượng và bền vững.
Ổn định tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu quả CSSK nhân dân
Việc sắp xếp tổ chức bộ máy luôn là giai đoạn nhiều thách thức đối với mọi ngành, đặc biệt là ngành y tế – lĩnh vực liên quan trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng và đời sống hằng ngày của nhân dân. Với Thái Nguyên, đây không chỉ là giai đoạn triển khai nhiệm vụ thường xuyên, mà còn là thời điểm hệ thống y tế phải thích ứng với yêu cầu quản trị mới, tinh gọn hơn, hiệu quả hơn, đồng thời không được để gián đoạn hoạt động khám chữa bệnh, phòng chống dịch và chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Toàn ngành hiện có 5.186 nhân lực y tế, trong đó 1.329 bác sĩ; hệ thống trực thuộc Sở Y tế gồm 33 đơn vị sự nghiệp công lập, với 4 trung tâm, 26 bệnh viện và 3 cơ sở trợ giúp xã hội. Đến ngày 30/6/2026, toàn tỉnh có 1.135 cơ sở khám, chữa bệnh được cấp giấy phép hoạt động còn hiệu lực, 1.504 cơ sở kinh doanh dược và 7 cơ sở sản xuất mỹ phẩm. Trong quá trình kiện toàn tổ chức, hoạt động cấp cứu, khám, chữa bệnh, phòng, chống dịch, cung ứng thuốc và vật tư y tế được duy trì liên tục, tạo nền tảng vững chắc cho công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Công tác y tế dự phòng tiếp tục phát huy vai trò là tuyến phòng bệnh đầu tiên trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Ngành Y tế tăng cường giám sát dịch tễ, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các ổ dịch, không để dịch bệnh lớn bùng phát, lan rộng; không ghi nhận trường hợp cấp cứu hoặc tử vong do dịch bệnh. Song song với đó, Chương trình Tiêm chủng mở rộng được triển khai an toàn, hiệu quả; tỷ lệ tiêm chủng trẻ dưới 1 tuổi đạt 36,7%, trẻ trên 1 tuổi đạt 38,4%, dự ước tỷ lệ tiêm các vắc xin trong chương trình tiêm chủng thiết yếu đạt trên 45%, góp phần duy trì miễn dịch cộng đồng và phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm.

Tiêm Vắc xin phòng bệnh viêm não mô cầu cho trẻ nhỏ tại CS1, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thái Nguyên
Cùng với y tế dự phòng, chất lượng khám, chữa bệnh tiếp tục được nâng lên thông qua cải tiến quy trình chuyên môn, giảm thời gian chờ đợi và tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý. Sáu tháng đầu năm, toàn tỉnh thực hiện 1.295.871 lượt khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, trong đó 192.262 lượt điều trị nội trú, 1.103.609 lượt điều trị ngoại trú; tổng chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế đạt trên 1.273 tỷ đồng, gồm trên 914 tỷ đồng điều trị nội trú và trên 359 tỷ đồng điều trị ngoại trú. Tỷ lệ trích chuyển dữ liệu điện tử đúng thời gian đạt 92% tổng số hồ sơ.
Các đơn vị trực thuộc Sở Y tế tiếp nhận trên 768.000 lượt khám, chữa bệnh, với trên 135.000 lượt điều trị nội trú, công suất sử dụng giường bệnh bình quân đạt trên 95%. Khu vực y tế tư nhân cũng từng bước chia sẻ áp lực với 15.941 lượt điều trị nội trú, công suất sử dụng giường bệnh đạt 63,9%, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực của toàn ngành.
Giữ vững sự ổn định của hệ thống, kiểm soát hiệu quả dịch bệnh và không ngừng nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh đã tạo nền tảng để ngành Y tế Thái Nguyên chuyển mạnh từ tư duy điều trị sang quản lý sức khỏe chủ động, lấy phòng bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu làm trọng tâm trong giai đoạn phát triển mới.
Từ quản lý sức khỏe cộng đồng đến chuyển đổi số
Ngành Y tế Thái Nguyên đang từng bước chuyển trọng tâm từ chữa bệnh sang phòng bệnh, từ điều trị sang quản lý sức khỏe, từ đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh trước mắt sang chăm sóc sức khỏe bền vững. Sự chuyển dịch đó được thể hiện qua chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí trên phạm vi toàn tỉnh. Ngành đã tổ chức khám sức khỏe tại 92 xã, phường, đưa dịch vụ y tế đến gần dân hơn, phát hiện sớm yếu tố nguy cơ và quản lý sức khỏe ngay từ cộng đồng. Qua rà soát, toàn tỉnh có 1.717.202 người dân; đến nay đã có 1.068.531 người được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc, đạt 62,23% dân số. Đây là cơ sở quan trọng để giảm gánh nặng điều trị, giảm chi phí y tế và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu.

Trên 62 % dân số trên toàn tỉnh đã được khám sàng lọc quản lý sức khỏe
Trong quá trình triển khai, y tế cơ sở tiếp tục giữ vai trò nền tảng. Các trạm y tế xã, phường không chỉ thực hiện chương trình y tế quốc gia hay khám, chữa bệnh thông thường, mà từng bước trở thành nơi quản lý sức khỏe ban đầu, lưu giữ thông tin sức khỏe, theo dõi yếu tố nguy cơ và đồng hành với người dân trong phòng ngừa, phát hiện, kiểm soát bệnh tật.
Để quản lý sức khỏe toàn dân hiệu quả hơn, chuyển đổi số được xác định là động lực quan trọng. Ngành Y tế Thái Nguyên đã triển khai chiến dịch “60 ngày làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu ngành y tế phục vụ tích hợp, kết nối vào Trung tâm Dữ liệu tỉnh Thái Nguyên”. Đến nay, 100% cơ sở khám, chữa bệnh đã liên thông dữ liệu lên hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử; 100% cơ sở khám, chữa bệnh triển khai khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế bằng thẻ căn cước hoặc căn cước công dân; 100% cơ sở y tế thực hiện thanh toán dịch vụ y tế không dùng tiền mặt, trong đó tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt đạt 42% tổng kinh phí thanh toán.

Hướng dẫn người dân lấy số tự động làm thủ tục khám chữa bệnh tại bệnh viện Đa khoa Bắc Kạn
Một điểm nhấn thiết thực là việc triển khai đồng loạt kiosk thông minh tại 100% bệnh viện, giúp người dân tự đăng ký khám bệnh, tra cứu thông tin, lấy số thứ tự hoặc thanh toán viện phí ngay tại thiết bị. Quy trình tiếp đón được đơn giản hóa, thời gian chờ đợi được rút ngắn, nhất là đối với người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính và những người thường xuyên phải đến cơ sở y tế. Các dữ liệu sức khỏe từng bước được tích hợp trên nền tảng số. Thái Nguyên hiện đứng thứ 3 trong số 34 tỉnh, thành phố về số người dân có Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID. Bên cạnh đó, ngành còn chú trọng chuẩn bị nguồn nhân lực cho giai đoạn phát triển mới. Việc tổ chức tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI cho 1.100 cán bộ y tế cho thấy chuyển đổi số không dừng ở trang thiết bị hay phần mềm, mà hướng tới nâng cao năng lực đội ngũ, phục vụ tốt hơn công tác quản lý, chuyên môn và truyền thông y tế.
Từ quản lý sức khỏe cộng đồng đến chuyển đổi số, mục tiêu cuối cùng của ngành Y tế Thái Nguyên là để mỗi người dân được tiếp cận dịch vụ y tế nhanh hơn, thuận tiện hơn, minh bạch hơn và chất lượng hơn. Đây cũng là tiền đề quan trọng để ngành tiếp tục chăm lo tốt hơn cho từng nhóm đối tượng trong cộng đồng, gắn bảo vệ sức khỏe với bảo đảm an sinh xã hội.
Nâng cao chất lượng dân số, đảm bảo an sinh xã hội
Công tác dân số, bảo trợ xã hội, bảo vệ và chăm sóc trẻ em tiếp tục có nhiều kết quả cụ thể. Toàn tỉnh ghi nhận 6.870 trẻ được sinh ra, gồm 3.738 bé trai và 3.132 bé gái. Số người mới sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại đạt 87.968 trường hợp trên tổng số 95.000 trường hợp theo kế hoạch, tương ứng 92,6%. Tỷ lệ sàng lọc trước sinh đủ bốn bệnh, tật đạt 78%, vượt chỉ tiêu được giao là 45%; tỷ lệ sàng lọc sơ sinh đủ năm bệnh, tật đạt 33%, dự ước cả năm đạt mục tiêu 60%.

Khám chữa bệnh cho trẻ em tại Bệnh viện Chợ Đồn
Công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tiếp tục được quan tâm. Toàn tỉnh đã thành lập 92 trung tâm và 36 điểm chăm sóc sức khỏe người cao tuổi. Trong sáu tháng đầu năm, 275 buổi khám bệnh, tư vấn sức khỏe, cấp phát thuốc miễn phí cùng nhiều hoạt động văn hóa, thể thao được tổ chức, thu hút 37.275 lượt người tham gia, trong đó 31.341 người được khám sức khỏe. Những hoạt động này góp phần phát hiện, quản lý sớm bệnh mạn tính, đồng thời nâng cao đời sống tinh thần cho người cao tuổi.
Các chính sách bảo trợ xã hội cũng được triển khai đồng bộ, thể hiện rõ tính nhân văn trong chăm lo đời sống nhân dân. Tính đến ngày 15/5/2026, toàn tỉnh đã chi trả trợ giúp xã hội thường xuyên tại cộng đồng cho 78.283 người. Dịp Tết Nguyên đán, 2.836 hộ với 7.792 nhân khẩu được hỗ trợ 116.880 kg gạo cứu đói; trong thời kỳ giáp hạt, 1.719 hộ với 5.442 nhân khẩu tiếp tục được hỗ trợ 169.560 kg gạo.
Đối với trẻ em, 100% trẻ em dưới 6 tuổi được cấp thẻ bảo hiểm y tế và được khám, chữa bệnh miễn phí; 100% xã, phường bố trí người làm công tác bảo vệ trẻ em, duy trì đường dây nóng hoạt động 24 giờ mỗi ngày, 7 ngày trong tuần để tiếp nhận, xử lý kịp thời các vụ việc liên quan đến trẻ em. Đây không chỉ là kết quả của ngành y tế, mà còn thể hiện trách nhiệm của cả hệ thống chính trị trong xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh cho trẻ em.
Có thể nói, kết quả của ngành Y tế Thái Nguyên không chỉ nằm ở những con số về cơ sở y tế, nhân lực, lượt khám, chữa bệnh, hồ sơ sức khỏe điện tử hay các chỉ số chuyển đổi số. Giá trị lớn hơn là sự chuyển động của cả hệ thống theo định hướng: Ổn định để đổi mới, đổi mới để phục vụ và phục vụ tốt hơn vì sức khỏe nhân dân, hướng tới mục tiêu xây dựng nền y tế hiện đại, công bằng, chất lượng và bền vững, góp thiết thực vào sự phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh trong giai đoạn mới./.
Bài và ảnh: TRẦN HOÀN